Stok Devir Hızı Nasıl Hesaplanır? Formül ve Örnek

Deponuzda para bağlı duruyor olabilir ve farkında olmayabilirsiniz. Stok devir hızı, stoğunuzun ne kadar verimli çalıştığını gösteren en önemli göstergelerden biridir. Hesaplaması basit, etkisi büyüktür.

Stok devir hızı nedir?

Stok devir hızı (envanter devir oranı), belirli bir dönemde stoğunuzun kaç kez satılıp yenilendiğini gösterir. Yüksek değer, stoğun hızlı döndüğünü (satış güçlü, sermaye verimli); düşük değer, malın rafta beklediğini (atıl sermaye, eskime riski) gösterir.

Stok devir hızı nasıl hesaplanır?

İki yaygın formül vardır:

1. Satılan Malın Maliyeti (SMM) üzerinden — en doğru yöntem:

Stok Devir Hızı = Satılan Malın Maliyeti ÷ Ortalama Stok Değeri

2. Satış üzerinden (pratik yaklaşım):

Stok Devir Hızı = Net Satışlar ÷ Ortalama Stok

Ortalama stok = (Dönem Başı Stok + Dönem Sonu Stok) ÷ 2

Örnek hesaplama

Bir işletmenin yıllık satılan malın maliyeti 1.200.000 TL, ortalama stok değeri 200.000 TL olsun:

Stok Devir Hızı = 1.200.000 ÷ 200.000 = 6

Bu, stoğun yılda 6 kez döndüğü anlamına gelir. Bunu güne çevirmek isterseniz:

Stok Devir Süresi = 365 ÷ 6 ≈ 61 gün

Yani ürünler ortalama 61 günde bir satılıp yenileniyor.

Stok devir hızı kaç olmalı?

"İdeal" değer sektöre göre çok değişir:

• Hızlı tüketim / market: Yüksek (örn. 10-15+), çünkü taze ürün hızlı döner.
• Dayanıklı tüketim / mobilya: Düşük (örn. 2-4) normaldir.
• Perakende giyim: Sezon etkisiyle orta düzey.

Önemli olan tek bir sihirli sayı değil, kendi trendinizi izlemektir: devir hızı düşüyorsa stok birikiyor, sermaye bağlanıyor demektir.

Stok devir hızını artırmanın yolları

• Yavaş dönen ("ölü") stokları tespit edip kampanyayla eritin.
• Talep tahminini iyileştirin; gereğinden fazla sipariş vermeyin.
• ABC analizi ile en çok dönen ürünlere odaklanın.
• Tedarik sürelerini kısaltarak daha az emniyet stoğuyla çalışın.

Bunların hepsi doğru ve anlık stok verisi gerektirir. Devir hızını ay sonunda elle hesaplamak yerine, sistemin sürekli göstermesi gerekir.

Stok verinizi canlı tutun

Kaptan Köşkü'nün Stok modülü anlık stok seviyelerini, hareketleri ve depo bazlı dağılımı gösterir; Analiz modülü ile devir hızı, yavaş dönen ürünler ve stok değeri raporlarını canlı izlersiniz. Satış stoğu otomatik düşürdüğü için rakamlar her zaman güncel kalır.

Özet

Stok devir hızı = Satılan Malın Maliyeti ÷ Ortalama Stok. Stoğunuzun yılda kaç kez döndüğünü gösterir; yüksek değer verimli sermaye, düşük değer atıl stok anlamına gelir. İdeal değer sektöre göre değişir — asıl mesele kendi trendinizi izlemektir. Doğru kararlar için stok verinizin anlık ve güvenilir olması şarttır.